دريانيوز: در سال 1313 یک سال بعد گروه انگلیسی داگلاس بسک برای بار دوم باز می گردند.وی را یک پرفسور اطریشی بنام هانزبوبک(hans bobek) استاد جغرافیائی دانشگاه برلین که در ان زمان استاد دانشگاه وین بود همراهی می کرد انها ضمن صعود به قله علم کوه ارتفاع ان را 18819 پا یا 4822 متر بلندترین قله منطقه اعلام کردند.بوبک یخچال های منطقه را کشف کرده و نقشه برداری از قلل را نیز برای اولین بار انجام می دهد او ثابت می کند که برادرات برن مولر در سال 1902 قله علم کوه را صعود کردند.بسک و بوبک از مسیر پناهگاه سرچال و زیر دیواره تخت سلیمان عبور کرده و از سمت مقابل قله میانسه چال (یخچال شرغی تخت سلیمان)به قله تخت سلیمان صعود می نمایند و در اخر کار از گردنه چالون قلل سیاه سنگ و علم کوه را صعود می نمایند.

در سال 1902 میلادی مطابق با 1281 هجری شمسی قبل از جنگ جهانی دوم برای اولین بار منطقه تخت سلیمان مورد برسی برادران "برن مولر"(bornmoller)گیاه شناس قرار گرفت.برادران برن مولر اهل المان بودند و توانستند قله علم کوه را بلندترین قله منطقه تشخیص بدهند انها شناسایی کوتاهی در منطقه به عمل اوردند.در مورد اینکه انها توانستند قله علم کوه را صعود نمایند مدرکی در دست نیست.برادران برن مولر از راه شمال شرقی وارد منطقه شده و به احتمال زیاد توانستند قله علم کوه را صعود نمایند گروه آلمانی راه کلاردشت و مسیر ونداربن را انتخاب کردند و بعد از رسیدن به گوسفند سرای بریر از یال چشمه لیزونک گذر کرده و از زیر قله سیاه کمان در جهت حصار چال خود را به گردنه چالون می رسانند و از انجا به مطالعات خود مشغول می شوند.***

سال 1312 در ادامه کار برادران برن مولر یک گروه از کوهنوردان انگلیسی(زمین شناس-جغرافی دان-گیاه شناس)به سرپرستی داگلاس بسک(douglas busk) از طریق راه پراچان(جنوب)وارد منطقه شدند.بسک به همراه دوستش تراگارز(tragarz)موفق می شوند بعد از سرازیر شدن به حصارچال از زیر قله مرجیکش عبور کرده و به قله علم کوه صعود نمایند.این گروه را هستر(hester)و الن ترود(alen terod) همسرش همراهی می کردند.در مورد فعالیت این گروه اهالی این منطقه در حمل بار و راهنمایی عمومی کمک موثری به انها کرده بودند.

علم کوه 4845 متر

قله علم کوه یکی از مجموعه قلل رشته کوه تخت سلیمان بشمار می رود.رشته کوه تخت سلیمان در خط الراس اصلی رشته کوه البرز قراتر دارد.از نقطه نظر درجه بندی و طول و عرض جغرافیایی بین 50/50 تا 1/51 درجه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ و 10/36 تا 30/36  درجه عرض شمالی در استان مازندران شمال ایران واقع شده است.

مشتاقان دیدار از رشته کوه تخت سلیمان جهت راه یابی می توانند از 4 مسیر وارد منطقه شوند.
 
1-شمال شرق-کلار دشت(رودبارک)

2-شرق-الیت(دلیر)

 3-جنوب-طالقان(پراچان)

4-شمال غرب-سه هزار(درجان)

هر ساله ده ها گروه کوهنوردی در فصول مختلف سال وارد منطقه می شوند متداولترین راه شمال شرق است.در مرداد ماه هر سال رودبارک شاهد سیل عظیمی از گروه های کوهنوردی است.برای رسیدن به رودبارک که از جاده بسیار دیدنی تهران چالوس باید استفاده کرد در 25 کیلومتری شهرستان چالوس بخش مرزن اباد واقع شده است.راه فرعی سمت چپ جاده مرزن اباد را به حسن کیف مرکز بخش کلار دشت متصل می سازد و ادامه راه به ابادی رودبارک ختم می شود.


(از کتاب علم کوه 4845 متر بکوشش عبد الحسین عزیزی پاییز 1364 )- به همت غلامرضا شمس ناتري